“Niezależny” Bank Centralny

Nie czujecie się zmęczeni tymi ciągłymi aferami, tym ciągłym politycznym cyrkiem? Niemal codziennie jesteśmy atakowani przez nowe nadużycia i z pewnością można stwierdzić że rzeczywistość już dawno prześcignąła fantazję. Myślenie o czymś jako niewyobrażalnym i niemożliwym jest jak samospełniająca się groźba – chwilę później okazuje się że jakiś fenomenalny polityk już to zrobił. Obrona przez niedopuszczanie do siebie medialnego pokrzykiwania spełnia tylko jedną rolę, ratuje wprawdzie psychikę przed szaleństwem, ale gwałtowne ubywanie gotówki z porfela może wywołać panikę. Na prawdę nie obchodzi mnie co poseł X robił wieczorem z posłem Y, kto komu naubliżał czy jaką miał teczkę. Wprawdzie sprawia to, że pojawia się odruch wymiotny, ale nie dotyka portfela. O podatkach nie ma co tu pisać, ponieważ i tak zawsze będą i nikt się chyba nie odważy robić w tej dziedzinie rewolucji, jednak sięganie do mechanizmów które z definicji powinny być poza zasięgiem wpływów politycznych, takich jak te w których posiadaniu jest Bank Centralny powoduje, że w głowie zapala mi się czerwone światło. Wpisanie odpowiedzialności za rozwój gospodarczy w cel banku centralnego było już od dawna postulatem polityków szukających pokrycia dla socjalnych ekstrawagancji, czy może raczej socjalnego populizmu. Należy się na chwilę zatrzymać nad celami Banku Centralnego, wśród których jednym z podstawowych jest dbanie o wartość złotówki. Tzw. cel inflacyjny stoi często w oczywistej sprzeczności z rozwojem gospodarczym ponieważ główny instrument banku centralnego, tj. ustalane stopy procentowe, w bezpośredni sposób wpływają na koszt pieniądza pozyskiwanego przez przedsiębiorstwa poprzez system bankowy.

Wyobraźcie sobie teraz polityka populistę. Trudne? Bardzo proste. Polityk ten dostaje do ręki władzę nad wartością pieniądza. Polityk ten potrzebuje pieniędzy ponieważ tych pieniędzy potrzebują tłumy jego wyborców. Polityk ten dochodzi szybko do wniosku, że realizacja jego krótkoterminowego celu, tj. zapewnienie szczęścia masom wyborców jest ważniejsze od celu długoterminowego, tj. dbałości o wartość pieniądza. Jest tak ponieważ zakłada on, że i tak nie utrzyma sie przy władzy aż tak długo by skutki tych decyzji dały się wyraźnie odczuć. W związku z tym podejmuje decyzję o druku pieniądza na pokrycie swoich zobowiązań wyborczych. Oczywiście hasła są szczytne, także nikt nie może mieć wątpliwości, że dana grupa społeczna rzeczywiście powinna otrzymać pomoc.

Czy mając w pamięci szalejącą inflację końca lat osiemdziesiątych bylibyście skłonni oddać taką władzę politykowi populiście? Pewnie nie, i w rzeczywistości pewnie tak się od razu nie stanie. To co zaczyna rzeczywiście martwić to potencjalna możliwość powolnej, ale systematycznej korozji niezależności Banku Centralnego. Istnieje ryzyko, że za cenę chwilowego szczęścia części wyborców znajdziemy się nagle z powrotem w rzeczywistości galopującej inflacji.

P.S. Wybaczcie ten przyciężki tekst, ale sądzę że w tym przypadku rzeczywiście jest się czego bać. Z góry przepraszam, jeśli na skutek luk w edukacji ekonomicznej popełniłem jakiś poważny błąd w powyższym rozumowaniu.

P.S. 2 Jeśli uważacie, że takie tematy nie powinny pojawiać się w naszym blogu, dajcie znać. Wcześniej jednak pamiętajcie, że obiecuję, że takie teksty nie będą pojawiały się często – no chyba że sami tego będziecie chcieli i sami będziecie je pisać.

Aktualizacja 2007.01.13, Wideo z wystąpienia nowego Prezesa NBP chyba nie wymaga komentarza… tylko szybkiego wymiany złotówek na stabilniejszą walutę

Aktualizacja 2007.01.15, na koniec dla tych którzy jeszcze nie mają dość polecam bloga o nazwie Skrzypek.